Konkurs biologiczny w województwie dolnośląskim 2026/2027 — terminy, zakres, lektury
Dolnośląski Konkurs Biologiczny to jeden z konkursów przedmiotowych „zDolny Ślązak” dla uczniów szkół podstawowych województwa dolnośląskiego. Organizatorem konkursów jest Dolnośląski Kurator Oświaty. Konkurs ma trzy etapy: szkolny, powiatowy i wojewódzki (finał).
Poniżej zebraliśmy terminy, zasady kwalifikacji, zakres wymagań na każdy etap i wykaz literatury z regulaminu konkursów. Stan na 11 października 2026 r.
Terminy w roku szkolnym 2026/2027
| Etap | Termin | Czas |
|---|---|---|
| Szkolny | 20 października 2026 r., godz. 10:00 | 10:00–10:45 |
| Powiatowy | 19 listopada 2026 r., godz. 12:00 | 12:00–13:00 |
| Wojewódzki (finał) | 18 lutego 2027 r., godz. 12:00 | 12:00–13:30 |
Terminy i godziny pochodzą z harmonogramu na stronie konkursów. Regulamin zastrzega, że terminarz może ulec zmianie ze względów organizacyjnych, a miejsca, godziny rozpoczęcia i czas trwania etapu powiatowego i finału są publikowane na stronie konkursów — sprawdź ją przed każdym etapem.
Co dzieje się po każdym etapie
- Wyniki poszczególnych etapów są publikowane na platformie konkursów, na kontach szkolnych koordynatorów — po wcześniejszym komunikacie na stronie konkursów. O wynik pytaj więc w swojej szkole.
- Arkusze etapu powiatowego i wojewódzkiego są kodowane i skanowane; uczeń ma wgląd do swojej zeskanowanej pracy w macierzystej szkole.
- Odwołanie od wyników wnosi rodzic lub opiekun prawny ucznia — na formularzu dostępnym na stronie konkursów, do Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Konkursowej, w ciągu 3 dni roboczych od ogłoszenia wyników. Informacje o tytułach laureatów i finalistów trafiają na konta szkolnych koordynatorów po zatwierdzeniu przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty.
Progi punktowe
- Do etapu powiatowego kwalifikują się uczestnicy z najlepszymi wynikami: od 3% do 10% uczestników etapu szkolnego, zależnie od liczby uczestników etapu szkolnego (3% przy ponad 10 tys. uczestników, 4% przy 7–10 tys., 5% przy 5–7 tys., 7% przy 3–5 tys., 10% poniżej 3 tys.). Liczbę tę liczy się osobno w każdym powiecie, więc minimalna liczba punktów może się różnić między powiatami.
- Niezależnie od tego do etapu powiatowego przechodzi każdy, kto zdobył co najmniej 90% punktów.
- Do etapu wojewódzkiego kwalifikuje się 15% uczestników konkursu i nie mniej niż 50 osób, a także każdy, kto zdobył co najmniej 90% punktów.
- Laureatami zostaje 20 uczestników finału z najwyższymi wynikami oraz wszyscy, którzy znaleźli się na dwudziestej pozycji listy rankingowej.
- Finalistą zostaje uczestnik etapu wojewódzkiego, który zdobył co najmniej 50% punktów.
Źródło: Regulamin konkursów przedmiotowych zDolny Ślązak 2026/2027, zasady przeprowadzania konkursów — kwalifikacja i tytuły: pkt 31–32; wyniki, wgląd i ogłaszanie tytułów: pkt 28, 30 i 33.
Zakres — co obowiązuje na którym etapie
Wymagania konkursu są powiązane z wymaganiami ogólnymi i szczegółowymi podstawy programowej biologii, ale — jak zastrzega regulamin — wykraczają poza nie „zgodnie z opisem i zakresem, wynikającym z podanej literatury i innych źródeł”. W zadaniach każdego etapu mogą też pojawić się treści spoza wymagań, pod warunkiem ich opisania i wyjaśnienia w zakresie wystarczającym do wykonania zadania.
Wymagania ogólne (wszystkie etapy)
Uczeń:
- opisuje, porządkuje i rozpoznaje organizmy; wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzące w wybranych organizmach i w środowisku; przedstawia i wyjaśnia zależności między organizmem a środowiskiem; wykazuje, że różnorodność biologiczna jest wynikiem procesów ewolucyjnych,
- określa problem badawczy, formułuje hipotezy, planuje, przeprowadza i dokumentuje obserwacje i proste doświadczenia biologiczne; określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą; analizuje wyniki i formułuje wnioski; przeprowadza obserwacje mikroskopowe i makroskopowe preparatów świeżych i trwałych,
- wykorzystuje różnorodne źródła i metody pozyskiwania informacji; odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne i liczbowe; posługuje się podstawową terminologią biologiczną,
- interpretuje informacje i wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe między zjawiskami, formułuje wnioski; przedstawia opinie i argumenty związane z omawianymi zagadnieniami biologicznymi,
- analizuje związek między własnym postępowaniem a zachowaniem zdrowia oraz rozpoznaje sytuacje wymagające konsultacji lekarskiej; uzasadnia znaczenie krwiodawstwa i transplantacji narządów,
- prezentuje postawę szacunku wobec siebie i wszystkich istot żywych; uzasadnia konieczność ochrony przyrody; opisuje i prezentuje postawę i zachowania człowieka odpowiedzialnie korzystającego z dóbr przyrody.
Etap szkolny
- I. Organizacja i chemizm życia: hierarchiczna organizacja budowy organizmów; obserwacje mikroskopowe komórki — podstawowe elementy i ich funkcja; porównanie budowy komórki bakterii, roślin i zwierząt, cechy umożliwiające ich rozróżnienie; czynności życiowe organizmów; istota fotosyntezy; oddychanie tlenowe i fermentacja jako sposoby uwalniania energii potrzebnej do życia.
- II. Różnorodność życia: klasyfikacja organizmów; wirusy — bezkomórkowe formy materii; bakterie — organizmy jednokomórkowe; różnorodność i jedność roślin: mchy, paprociowe, nagonasienne, okrytonasienne; grzyby — organizmy cudzożywne; różnorodność i jedność świata zwierząt: płazińce, nicienie, pierścienice, stawonogi, mięczaki, ryby kostnoszkieletowe, płazy bezogonowe i ogoniaste, gady, ptaki, ssaki łożyskowe; tkanki zwierzęce na przykładzie organizmu człowieka.
- III. Organizm człowieka: skóra; układ ruchu; układ pokarmowy i odżywianie się; układ krążenia; układ odpornościowy; układ oddechowy; układ moczowy i wydalanie; układ nerwowy; narządy zmysłów; układ dokrewny; rozmnażanie i rozwój.
Etap powiatowy — co dochodzi
Wymagania z etapu szkolnego, a ponadto:
- IV. Homeostaza,
- V. Genetyka.
Etap wojewódzki — co dochodzi
Wymagania z etapu szkolnego i powiatowego, a ponadto:
- VI. Ewolucja życia,
- VII. Ekologia i ochrona środowiska,
- VIII. Zagrożenia różnorodności biologicznej.
Na co zwrócić uwagę w dolnośląskim
- Nie ma osobnej listy treści ponad podstawę programową. Regulamin wskazuje punkty działów podstawy programowej, a wymagania wykraczają poza nie zgodnie z opisem i zakresem wynikającym z podanej literatury i innych źródeł.
- Etap szkolny jest szeroki: obejmuje trzy działy podstawy programowej (w zakresie punktów wymienionych w regulaminie), razem z organizmem człowieka.
- Kwalifikacja jest rankingowa. Do etapu powiatowego przechodzi określony procent uczestników liczony w powiecie; pewny awans daje dopiero 90% punktów.
Literatura — wykaz kuratorium
Wykaz przepisujemy z regulaminu konkursów w całości, z zachowaniem numeracji.
Literatura
- Podręczniki do biologii dla szkoły podstawowej zatwierdzone przez MEN.
- Cain Michael L., Urry Lisa A., Wasserman Steven A., Biologia Campbella, Dom Wydawniczy REBIS, 2023.
- Hillis D. M., Heller H. C., Hacker S. D., Hall D. W., Laskowski M. J., Sadava D., Biologia wokół nas, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2025.
- Klimaszewski K., Fauna Polski. Płazy i gady, Multico Oficyna Wydawnicza, 2026.
- Przybyłowicz A., Przybyłowicz Ł., Ilustrowana encyklopedia roślin Polski. Atlas, Wydawnictwo Fenix, 2025.
- Solomon E. P., Berg L. R., Martin D. W., Biologia VILLEE, Multico Oficyna Wydawnicza, 2007.
Źródła internetowe
Biologia — https://zpe.gov.pl/ksztalcenie-ogolne/szkola-podstawowa
Kurs dla województwa dolnośląskiego
Mamy kurs etapu szkolnego ułożony pod zakres województwa dolnośląskiego.
Źródła
Stan na 11 października 2026 r. Źródło: „Regulamin konkursów przedmiotowych dla uczniów szkół podstawowych województwa dolnośląskiego zDolny Ślązak w roku szkolnym 2026/2027” (zasady przeprowadzania konkursów i wymagania przedmiotowe — Dolnośląski Konkurs Biologiczny) oraz harmonogram na stronie konkursów. Jeśli organizator zmieni termin albo zakres, wiążący jest dokument organizatora.