Konkurs biologiczny w województwie lubuskim 2026/2027 — terminy, zakres, lektury
Konkurs przedmiotowy z biologii dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych w województwie lubuskim organizuje Lubuski Kurator Oświaty, a przygotowuje i przeprowadza Wojewódzka Komisja Konkursowa z siedzibą w Kuratorium Oświaty w Gorzowie Wielkopolskim. Konkurs ma trzy stopnie: zawody szkolne, rejonowe i wojewódzkie (finał).
Poniżej zebraliśmy terminy, zasady kwalifikacji, zakres wymagań na każdy stopień i pełny wykaz literatury. Wszystko pochodzi z regulaminu konkursu i terminarza kuratorium — link do regulaminu jest na dole strony. Stan na 22 października 2026 r.
Terminy w roku szkolnym 2026/2027
| Stopień | Termin | Wyniki |
|---|---|---|
| I — zawody szkolne | 4 grudnia 2026 r. (piątek), test 45 minut — w szkole | dyrektor wprowadza wyniki na platformie ESKP kuratorium w ciągu 2 dni roboczych; listę zakwalifikowanych do zawodów rejonowych kuratorium publikuje — według regulaminu do 15 grudnia 2026 r. |
| II — zawody rejonowe | 22 stycznia 2027 r. (piątek), test 60 minut — w sześciu rejonach; siedziby rejonowych komisji kuratorium publikuje na swojej stronie (według regulaminu do 31 października 2026 r.) | na stronie kuratorium do 10 dni od zawodów |
| III — zawody wojewódzkie (finał) | 14 kwietnia 2027 r. (środa), test 90 minut — miejsce finału kuratorium podaje najpóźniej 2 tygodnie przed finałem | wyniki i lista laureatów i finalistów na stronie kuratorium do 10 dni od finału |
Godzin rozpoczęcia nie podaje ani regulamin, ani terminarz kuratorium — dzień i godzinę potwierdź w szkole.
Dodatkowego terminu nie ma: kto nie przystąpi do zawodów w wyznaczonym dniu, rezygnuje z udziału w konkursie. Na zawody trzeba zabrać aktualną legitymację szkolną.
Jeśli szkoła ucznia nie organizuje konkursu, uczeń może do niego przystąpić w szkole wskazanej przez dyrektora swojej szkoły.
Co dzieje się po każdym stopniu
- Zawody szkolne przeprowadza szkolna komisja konkursowa i to ona ustala zadania. Wgląd do pracy i odwołanie — do dyrektora szkoły, w której odbyły się zawody; jego decyzja jest ostateczna.
- Zawody rejonowe i wojewódzkie: zadania układa Wojewódzka Komisja Konkursowa. Kuratorium publikuje je na swojej stronie dzień po zawodach, a klucz rozwiązań — razem z wynikami.
- Wgląd do pracy: wniosek (papierowo albo e-mailem) w ciągu 2 dni roboczych od ogłoszenia wyników, do godz. 15:00 drugiego dnia; wgląd w trzecim dniu roboczym po ogłoszeniu wyników, w godz. 8:00–14:00, do 15 minut — po zawodach szkolnych w szkole, po rejonowych i wojewódzkich w kuratorium w Gorzowie Wielkopolskim (ul. Jagiellończyka 10). Pracy nie wolno kopiować, wolno ją sfotografować.
- Odwołanie od oceny: w ciągu 3 dni roboczych od wglądu, ze zwięzłym przedstawieniem zarzutów i uzasadnieniem (e-mailem — z podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym). Po zawodach rejonowych i wojewódzkich rozpatruje je przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Konkursowej w ciągu 7 dni roboczych; decyzja jest ostateczna.
Progi punktowe
- Do zawodów rejonowych awansują uczniowie, którzy w zawodach szkolnych uzyskali co najmniej 80% punktów możliwych do zdobycia.
- Do zawodów wojewódzkich Wojewódzka Komisja Konkursowa rekomenduje uczniów z wynikiem co najmniej 85% punktów w zawodach rejonowych. Jeśli taki wynik uzyska mniej niż 10% uczestników zawodów rejonowych, rekomenduje 10% uczestników z najlepszymi wynikami.
- Tytuł laureata — co najmniej 90% punktów w finale. Jeśli taki wynik uzyska mniej niż 15% uczestników finału, komisja przedstawia Kuratorowi listę 15% uczestników z najlepszymi wynikami.
- Tytuł finalisty — co najmniej 50% punktów w finale.
Źródło: regulamin konkursu na rok szkolny 2026/2027 — progi: § 8 ust. 4, § 9 ust. 8–9, § 10 ust. 4–6; wgląd i odwołania: § 15–16. Tytuły przyznaje Lubuski Kurator Oświaty, a zaświadczenia są ważne na terenie całego kraju.
Zakres — co obowiązuje na którym stopniu
Regulamin (§ 4): „Konkurs obejmuje i poszerza treści obowiązującej w szkole podstawowej podstawy programowej z biologii.” Zakres podaje nazwami działów podstawy programowej i narasta: na II stopniu obowiązuje też zakres I stopnia, a na III — zakres I i II stopnia.
Na każdym stopniu — umiejętności
„Na wszystkich etapach konkursu uczeń powinien wykazać się umiejętnościami określonymi w Celach kształcenia – wymaganiach ogólnych podstawy programowej kształcenia ogólnego, ze szczególnym uwzględnieniem:
- odczytywania i interpretowania informacji przedstawionych w różnych formach (tabele, wykresy, diagramy, teksty, rysunki, schematy), odkrywania prawidłowości w nich występujących,
- stosowania poprawnej terminologii biologicznej do wyjaśniania zjawisk i procesów zachodzących w komórkach, tkankach, organizmach i na poziomach ponadorganizmalnych,
- opisywania, rozpoznawania i klasyfikowania organizmów,
- formułowania problemów badawczych, uogólniania, uzasadniania i weryfikowania hipotez, wnioskowania z wyników obserwacji i doświadczeń, planowanie prostych doświadczeń,
- przedstawiania i wyjaśniania zależności między organizmami oraz organizmami a środowiskiem, określenia znaczenia biologicznego tych zależności,
- dostrzegania i wyjaśniania związków przyczynowo-skutkowych między procesami i faktami biologicznymi, podawania argumentów uzasadniających poprawność rozumowania,
- wykonywania rysunków, schematów, wykresów obrazujących przebieg procesów życiowych i zjawisk zachodzących w organizmach, w tym organizmie człowieka,
- rozpoznawania przedstawionych w różny sposób (opis, rysunek, schemat, zdjęcie) znanych gatunków roślin i zwierząt.
- opisywania etapów mitozy, mejozy i umiejętność rozpoznawania ich na podstawie opisów, rysunków, schematów, zdjęć.”
I stopień — zawody szkolne
„Zakres merytoryczny szkolnego etapu konkursu dotyczy treści nauczania następujących działów tematycznych podstawy programowej:
- I. Organizacja i chemizm życia.
- III. Organizm człowieka.
- IV. Homeostaza.
- V. Genetyka.”
Na I stopniu regulamin nie wymienia treści ponad podstawę programową. Dział II (Różnorodność życia) wchodzi dopiero na II stopniu.
II stopień — co dochodzi
Obowiązuje zakres I stopnia i dochodzą działy podstawy programowej: II. Różnorodność życia, VI. Ewolucja życia, VII. Ekologia i ochrona środowiska, VIII. Zagrożenia różnorodności biologicznej. Regulamin wymienia też zagadnienia, o które poszerza treść programową:
- przemiana pokoleń na podstawie schematów: u mchów (płonnik pospolity), u paprotki zwyczajnej i u nagonasiennych (sosna zwyczajna),
- budowa kwiatu roślin nagonasiennych i okrytonasiennych i jej związek ze sposobami zapylenia,
- rodzaje kwiatostanów (koszyczek, główka, baldach, wiecha, grono, kłos) oraz typy i rodzaje owoców — z przykładami roślin,
- pierwiastki biogenne, makroelementy, mikroelementy, witaminy — znaczenie dla organizmu człowieka, pokarmy, które są ich źródłem, choroby i objawy niedoboru,
- rola związków chemicznych w życiu (woda, cukry, białka, tłuszcze, kwasy nukleinowe),
- nazwy enzymów biorących udział w trawieniu różnych składników pokarmowych,
- czynniki biotyczne i abiotyczne środowiska, tolerancja ekologiczna i jej zakres, organizmy o wąskim i szerokim zakresie tolerancji (stenobionty, eurybionty),
- przykłady oddziaływań i zależności międzygatunkowych z nazwami organizmów, które w nich pozostają,
- struktura i funkcjonowanie ekosystemu (obieg materii i przepływ energii),
- formy ochrony przyrody — rozróżnianie, przykłady w Polsce i miejsca ich występowania,
- bioindykatory i ich wykorzystanie w ocenie stanu środowiska,
- rozpoznawanie pospolitych i chronionych gatunków roślin i zwierząt występujących w Polsce,
- porównanie budowy DNA i RNA, miejsce przebiegu i znaczenie replikacji DNA,
- zapisywanie i analizowanie krzyżówek jednogenowych z dominacją zupełną oraz prawdopodobieństwo genotypów i fenotypów w pokoleniach potomnych,
- choroby genetyczne człowieka (mukowiscydoza, zespół Downa) i krzyżówki pokazujące możliwość ich dziedziczenia,
- dowody ewolucji bezpośrednie i pośrednie,
- narządy homologiczne i analogiczne,
- miejsce człowieka w systematyce, podobieństwa i różnice między człowiekiem a małpami człekokształtnymi, naczelnymi i ssakami,
- dobór sztuczny i naturalny — cechy, które je różnią, i przykłady.
III stopień — finał
„Na etapie trzecim obowiązuje zakres wiadomości i umiejętności etapu I i II konkursu.”
Na co zwrócić uwagę w lubuskim
- Etapy mitozy i mejozy — opis i rozpoznawanie na opisach, rysunkach, schematach i zdjęciach — obowiązują od roku 2026/2027 na każdym stopniu, także na zawodach szkolnych.
- Zadania na zawody szkolne ustala szkolna komisja konkursowa, nie kuratorium. Zadania zawodów rejonowych i wojewódzkich z poprzednich lat kuratorium publikuje na swojej stronie.
- Rejony zawodów II stopnia: 1 — powiaty m. Gorzów Wielkopolski, gorzowski ziemski i strzelecko-drezdenecki; 2 — międzyrzecki i świebodziński; 3 — sulęciński i słubicki; 4 — nowosolski i wschowski; 5 — m. Zielona Góra, zielonogórski ziemski i krośnieński; 6 — żarski i żagański.
Literatura — wykaz kuratorium
Wykaz przepisujemy z regulaminu w całości (§ 5: „Wykaz literatury stanowiącej pomoc dla nauczyciela i ucznia”). Jeden wykaz dla ucznia i nauczyciela, bez podziału na stopnie.
- Biologia. Zbiór zadań. Tom 1, Egzamin po klasie 8, Wydawnictwo Biomedica 2021;
- Encyklopedia szkolna – Biologia, Wydawnictwo Greg 2024;
- Biologia. Repetytorium. Szkoła podstawowa, Wydawnictwo Demart 2021;
- Repetytorium – szkoła podstawowa, Wydawnictwo Greg Biologia 2025;
- Szkolne konkursy biologiczne. Zestawy testów z odpowiedziami, Joanna Jabłońska, Wydawnictwo Tutor 2022;
- Tablice biologia chemia, Wydawnictwo Greg 2024;
- Pyłka-Gutowska E., Ekologia z ochroną środowiska, Wydawnictwo Oświata, Warszawa 2000;
- Podręcznik Puls życia, Wydawnictwo Nowa Era.
Kurs dla województwa lubuskiego
Mamy kurs etapu szkolnego ułożony pod zakres województwa lubuskiego.
Źródła
Stan na 22 października 2026 r. Jeśli kuratorium zmieni termin albo zakres, wiążący jest dokument kuratorium — przed każdym stopniem sprawdź komunikaty na jego stronie.