Przed Tobą etap wojewódzki
Etap III (wojewódzki) to finał VIII Wojewódzkiego Konkursu z Biologii dla uczniów szkół podstawowych województwa świętokrzyskiego. Tylko na nim przyznawane są tytuły finalisty i laureata. Według harmonogramu kuratorium odbędzie się 25 stycznia 2027 r. (poniedziałek) o godz. 10:00 i potrwa 90 minut. Będą na nim zadania zamknięte i otwarte.
Może etap rejonowy (30 listopada 2026 r.) masz już za sobą, a może dopiero przed sobą i chcesz zacząć wcześniej. W obu przypadkach ten kurs przeprowadzi Cię przez wszystko, co dochodzi na etapie III, temat po temacie. Kilka minut na to wprowadzenie ułatwi Ci całą dalszą naukę.
Co obowiązuje na etapie III
Regulamin mówi, że etap III obejmuje zagadnienia podstawy programowej biologii i umiejętności etapów I i II, a do tego cztery działy podstawy: genetykę, ewolucję życia, ekologię i ochronę środowiska oraz zagrożenia różnorodności biologicznej. Kuratorium dopisało też 10 zagadnień poszerzających, które wykraczają poza podstawę programową: od liczby wiązań wodorowych między zasadami w DNA, przez krzyżówki genetyczne z allelami wielokrotnymi, dominacją niepełną i kodominacją, organizmy zmodyfikowane genetycznie, po zmiany liczebności w układzie zjadający–zjadany, adaptacje drapieżników, pasożytów i roślinożerców oraz przepływ energii i obieg materii w ekosystemie.
Ten kurs zawiera to, co dochodzi na etapie III. Materiału etapów I i II (organizacja i chemizm życia, różnorodność życia, organizm człowieka, homeostaza) tutaj nie powtarzamy w lekcjach — z tego zakresu masz w module powtórkowym quizy i PDF-y z zadaniami. Jak go odświeżyć, mówi trzecia lekcja tego modułu.
Jak zbudowany jest kurs
- Lekcje podstawowe obejmują genetykę, ewolucję, ekologię i ochronę przyrody na poziomie podstawy programowej szkoły podstawowej. W każdej jest notatka na stronie, a przy części lekcji także film, materiały do pobrania i quiz sprawdzający.
- Lekcje pogłębione (w tytule mają dopisek „poszerzenie etapu III”) idą dalej niż podstawa. Część z nich odpowiada zagadnieniom, które kuratorium wymienia ponad podstawę programową (budowa DNA z zasadą komplementarności i replikacja, krzyżówki i dziedziczenie, organizmy zmodyfikowane genetycznie, zależności antagonistyczne, łańcuchy i piramidy troficzne oraz obieg azotu i węgla), a część pogłębia działy podstawy, o które etap wojewódzki pyta trudniej (mitoza i mejoza, mutacje i choroby genetyczne, rodzaje doboru naturalnego, tolerancja ekologiczna, formy ochrony przyrody, zagrożenia różnorodności i zmiany klimatu). W modułach stoją zwykle po lekcji podstawowej z tego samego tematu, a Moduł 3 (organizmy zmodyfikowane genetycznie) składa się wyłącznie z lekcji pogłębionych.
- Nagłówki notatek. Na początku niektórych notatek zobaczysz inną numerację modułu albo nazwę innego etapu lub województwa, a na końcu części z nich zachętę do quizu konkursowego. Liczy się tytuł lekcji i jej miejsce w tym kursie. Jeśli przy lekcji nie ma quizu, zadania z arkuszy masz w quizie „Zadania z arkuszy” na końcu modułu i w Module 7.
- Arkusze: w Module 7 są oryginalne arkusze etapu wojewódzkiego z województwa świętokrzyskiego z lat 2022/23 i 2023/24 z kluczami odpowiedzi. Rozwiązujesz je samodzielnie, na czas.
- Zadania z arkuszy w quizach i PDF-ach: w Modułach 1–6 za ostatnią lekcją jest quiz „Zadania z arkuszy” (zadania zamknięte), a przy ostatniej lekcji — PDF z zadaniami otwartymi i kluczem odpowiedzi. Moduł 1 otwiera test na start (12 pytań). Pod arkuszami w Module 7 jest quiz z arkusza 2025/26. W module powtórkowym są quizy i PDF-y z zakresu etapów I i II oraz test próbny (35 pytań) i test końcowy (40 pytań).
Kolejność modułów
- Genetyka: DNA i podziały komórkowe.
- Dziedziczenie, mutacje i choroby genetyczne.
- Organizmy zmodyfikowane genetycznie.
- Ewolucja.
- Ekologia.
- Ochrona środowiska i różnorodności biologicznej.
- Arkusze etapu wojewódzkiego z poprzednich lat.
Na końcu jest moduł powtórkowy na ostatnie tygodnie przed konkursem.
Od czego zacząć
Przeczytaj dwie kolejne lekcje tego modułu. Pierwsza opisuje strukturę konkursu, termin i zasady etapu III, druga mówi, jak powtarzać etapy I i II. Potem zacznij Moduł 1. Moduły możesz przerabiać w swoim tempie, ale arkuszy z Modułu 7 nie zostawiaj na ostatni tydzień. Powodzenia!