Opis poniżej pochodzi z zakresu wymagań Konkursu z Biologii dla uczniów szkół podstawowych województwa podkarpackiego na rok szkolny 2026/2027 oraz z harmonogramu konkursów kuratorium. Pełny opis wszystkich trzech etapów masz w kursie etapu szkolnego — tutaj skupiamy się na etapie rejonowym.
Trzy etapy — gdzie jesteś
| Etap | Co obejmuje |
|---|---|
| Szkolny | Jedność i różnorodność organizmów: chemizm życia i wirusy, komórka i klasyfikacja, bakterie, grzyby, protisty, rośliny, zwierzęta (z tkankami zwierzęcymi) |
| Rejonowy ten kurs |
Wszystko z etapu szkolnego + człowiek: anatomia, fizjologia, stan zdrowia, choroby i higiena + homeostaza |
| Wojewódzki | Wszystko z dwóch poprzednich + genetyka, ewolucja życia, ekologia oraz ochrona przyrody i ochrona środowiska |
Materiał się nie wymienia, tylko dokłada. Dokument kuratorium mówi to wprost: na etapie rejonowym wymagana jest wiedza i umiejętności z etapu szkolnego.
Terminy w roku szkolnym 2026/2027
- Etap rejonowy: 15 grudnia 2026 r.
- Etap wojewódzki: 13 marca 2027 r. (sobota).
Harmonogram kuratorium nie podaje godzin. Godzinę, miejsce i zasady kwalifikacji do kolejnego etapu potwierdź w swojej szkole.
Zakres etapu rejonowego — gdzie co znajdziesz
| Punkt z zakresu kuratorium | Gdzie w kursie |
|---|---|
| Układ pokarmowy | Moduł 1 |
| Układ oddechowy, układ krążenia | Moduł 2 |
| Grupy krwi ABO i Rh, zasady transfuzji, społeczne znaczenie krwiodawstwa | Moduł 2 |
| Układ odpornościowy: typy odporności, surowica a szczepionka, przeszczepy | Moduł 3 |
| Układ wydalniczy | Moduł 3 |
| Układ nerwowy i narządy zmysłów | Moduł 4 |
| Układ dokrewny, narządy ruchu, powłoka ciała | Moduł 5 |
| Układ rozrodczy i rozwój człowieka | Moduł 6 |
| Schorzenia, profilaktyka, czynniki szkodzące zdrowiu (w tym środki dopingujące) | przy lekcjach o układach oraz Moduł 7 |
| Homeostaza: zdrowie jako równowaga, powiązania między układami, czynniki zaburzające, zanieczyszczenia powietrza | Moduł 7 |
| Termoregulacja i osmoregulacja, stałość płynów ustrojowych i ciśnienia krwi, stężenie glukozy i poziom wapnia we krwi, hormony w reakcji na stres | Moduł 7 i Moduł 5 |
Pięć obowiązkowych doświadczeń i obserwacji
| Doświadczenie z wykazu kuratorium | Gdzie w kursie |
|---|---|
| Rola składników chemicznych kości | Moduł 5 |
| Wykrywanie obecności wybranych składników pokarmowych w produktach spożywczych | Moduł 8 |
| Wpływ substancji zawartych w ślinie na trawienie skrobi | Moduł 8 |
| Wpływ wysiłku fizycznego na zmiany tętna i ciśnienia krwi | Moduł 8 |
| Wpływ wysiłku fizycznego na zmianę częstości oddechu | Moduł 8 |
Każde z nich trzeba umieć ustawić od początku: problem badawczy, hipoteza, próba badawcza i kontrolna, sposób dokumentowania wyników.
Jak wygląda arkusz
Liczba i trudność zadań są dostosowane do etapu i czasu jego trwania, a przy numerze każdego zadania podana jest maksymalna liczba punktów. Zadania są zamknięte (na przykład wielokrotnego wyboru, prawda/fałsz, na dobieranie) i otwarte — z krótką, samodzielnie ułożoną odpowiedzią. Wiele zadań ma po kilka poleceń i wymaga łączenia wiedzy z różnych dziedzin biologii.
Literatura wskazana przez kuratorium dla etapu rejonowego
- podręczniki i zeszyty ćwiczeń do biologii dla szkoły podstawowej i ponadpodstawowej zatwierdzone przez MEN,
- „Biologia na czasie 2” i „Biologia na czasie 3” — podręczniki dla szkół ponadpodstawowych, zakres rozszerzony,
- Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl) — poziom podstawowy i ponadpodstawowy.
Kuratorium wskazuje podręczniki licealne w zakresie rozszerzonym, więc zadania mogą sięgać głębiej niż podręcznik szkoły podstawowej.
- Etap rejonowy to cały etap szkolny oraz człowiek i homeostaza.
- Treści ponad podstawę programową są wplecione w punkty zakresu — pracuj z całą listą.
- Obowiązuje pięć doświadczeń i obserwacji; każde trzeba umieć zaplanować i zinterpretować.
- Etap rejonowy: 15 grudnia 2026 r.; godzinę i miejsce potwierdź w szkole.