Opis poniżej pochodzi z dokumentu kuratorium wielkopolskiego „Obszary wymaganej wiedzy, zakres oczekiwanych umiejętności i wykaz pomocnej literatury…” na rok szkolny 2026/2027 oraz z terminarza wojewódzkich konkursów przedmiotowych. Pełny opis wszystkich stopni znajdziesz w lekcji „Struktura konkursu i etapy (wielkopolskie)” kursu etapu I (lekcja jest otwarta do podglądu) — tutaj skupiamy się na stopniu rejonowym.
Trzy stopnie — gdzie jesteś
| Stopień | Co obejmuje | Termin |
|---|---|---|
| Szkolny | Organizacja i chemizm życia, różnorodność życia, organizm człowieka z homeostazą + treści poszerzające | 30 października 2026 r., 14:00, 60 minut |
| Rejonowy ten kurs |
Wszystko ze stopnia szkolnego + genetyka + zagrożenia środowiska wynikające z działań człowieka + ewolucja życia | 11 stycznia 2027 r., 14:00, 90 minut |
| Wojewódzki | Wszystko z dwóch poprzednich + ekologia i ochrona środowiska, zagrożenia różnorodności biologicznej + znajomość czterech wskazanych publikacji o głuszcu, puchaczu i sowach | 8 marca 2027 r., 13:00, 90 minut |
Materiał się nie wymienia, tylko dokłada — na stopniu rejonowym mogą paść pytania z całego zakresu stopnia szkolnego. Szczegóły organizacyjne (miejsce, sposób zgłoszenia, zasady kwalifikacji) potwierdź w swojej szkole.
Temat wiodący i obszary sprawdzane
Temat wiodący konkursu w tym roku to „Biologia – od laboratorium po zajęcia terenowe”. Na każdym stopniu sprawdzane są te same obszary — poza samą wiedzą także planowanie obserwacji i doświadczeń, analiza materiałów źródłowych (wykresy, tabele, obliczenia procentowe) i wnioskowanie. W arkuszach rejonowych z ostatnich lat w genetyce oznaczało to zwłaszcza krzyżówki z prawdopodobieństwem w procentach; przy środowisku wymagania mówią o interpretowaniu skutków zmian klimatu.
Zakres stopnia rejonowego — gdzie co znajdziesz
| Wymaganie kuratorium | Moduł kursu |
|---|---|
| Genetyka 1–11: DNA i RNA, replikacja, chromosomy, mitoza i mejoza, nowotwory, dziedziczenie jednogenowe, dziedziczenie płci, chorób sprzężonych z płcią i grup krwi, mutacje i mutageny, choroby genetyczne | Moduł 1 |
| Genetyka 12: klonowanie, organizmy modyfikowane genetycznie (E. coli jako gatunek modelowy), organizmy transgeniczne, mikroślady biologiczne w kryminalistyce | Moduł 2 |
| Ewolucja 1–3: dowody ewolucji, narządy homologiczne i analogiczne, konwergencja i dywergencja, specjacja, syntetyczna teoria ewolucji, dobór naturalny (w tym płciowy) i sztuczny, człowiek a małpy człekokształtne | Moduł 3 |
| Ekologia i ochrona środowiska 1: smog, dziura ozonowa, kwaśne opady, efekt cieplarniany, eutrofizacja — skutki dla przyrody i zdrowia człowieka, zmiana klimatu, sposoby zwalczania zagrożeń | Moduł 4 |
Część tych treści kuratorium zapisało zieloną kursywą — to zagadnienia poszerzające, wykraczające ponad podstawę programową. Obowiązują na równi z resztą. Część z nich omawiają lekcje podstawowe, a tematy, których tam brakuje, mają w kursie osobne lekcje oznaczone jako „poszerzenie etapu II”.
Materiały kuratorium
Do genetyki i klimatu kuratorium poleca m.in. materiały Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej i serwis Nauka o klimacie. W wykazie literatury pomocnej dla wszystkich stopni są też infografiki Lasów Państwowych: kleszcze, ptaki lasów i ogrodów, żółw błotny, płazie sekrety, owady w paski i dokarmianie ptaków. Publikacje o głuszcu i sowach obowiązują dopiero na stopniu wojewódzkim.