Przed Tobą III stopień

III stopień (wojewódzki) to finał Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Biologii w województwie śląskim. Według terminarza konkursów odbędzie się 9 lutego 2027 r. (wtorek). Godzinę i miejsce potwierdź w swojej szkole.

Może II stopień masz już za sobą, a może dopiero przed sobą i chcesz zacząć wcześniej. W obu przypadkach ten kurs przeprowadzi Cię przez wszystko, co dochodzi na III stopniu, temat po temacie. Kilka minut na to wprowadzenie ułatwi Ci całą dalszą naukę.

Co obowiązuje na III stopniu

Na III stopniu obowiązują wszystkie treści II stopnia, a do nich dochodzi dużo nowego materiału. Najwięcej miejsca zajmuje organizm człowieka: tkanki, wszystkie układy narządów, witaminy, odporność, konflikt serologiczny i schorzenia układów. Dochodzą też homeostaza z zaburzeniami hormonalnymi, genetyka z cyklem komórkowym, mitozą, mejozą i chorobami genetycznymi, ewolucja, ekologia i ochrona środowiska, globalne skutki zanieczyszczenia atmosfery oraz zagrożenia różnorodności biologicznej. Przy części zagadnień kuratorium zaznacza, że wykraczają poza podstawę programową.

W województwie śląskim organizm człowieka i homeostaza nie należą do zakresu II stopnia. Pojawiają się dopiero na III stopniu, dlatego ten kurs omawia je w całości, od tkanek po regulację hormonalną.

Treści II stopnia tutaj nie powtarzamy. Masz je w kursie I i II stopnia. Jak je odświeżyć, mówi trzecia lekcja tego modułu.

Jak zbudowany jest kurs

• Lekcje podstawowe obejmują organizm człowieka, homeostazę, genetykę, ewolucję, ekologię i ochronę przyrody na poziomie podstawy programowej szkoły podstawowej. W każdej jest notatka na stronie, a przy części lekcji także film, materiały do pobrania i quiz sprawdzający.
• Lekcje pogłębione (w tytule mają dopisek „poszerzenie III stopnia”) idą dalej niż podstawa. Są przy zagadnieniach, które kuratorium wymienia ponad podstawę programową: tkanki zwierzęce, skutki niedoboru witamin, sposoby nabywania odporności, konflikt serologiczny, poziom wapnia we krwi, zaburzenia przysadki, tarczycy i trzustki, cykl komórkowy z mitozą i mejozą, choroby genetyczne oraz globalne skutki zanieczyszczenia atmosfery. Kilka poszerzeń dotyczy też schorzeń układów, regulacji temperatury, glukozy i wody, krzyżówek i mutacji, doboru naturalnego oraz ekologii. W modułach stoją po lekcjach podstawowych z danego tematu.
• Nagłówki notatek. Na początku niektórych notatek zobaczysz inną numerację modułu albo nazwę innego etapu lub województwa. Liczy się tytuł lekcji i jej miejsce w tym kursie.
• Arkusze: w Module 12 są oryginalne arkusze III stopnia z województwa śląskiego z lat 2020/21–2025/26 z kluczami odpowiedzi. Rozwiązujesz je samodzielnie, na czas.
• Zadania z arkuszy w quizach i PDF-ach: w Modułach 1–11 za ostatnią lekcją jest quiz „Zadania z arkuszy” (zadania zamknięte), a przy ostatniej lekcji — PDF z zadaniami otwartymi i kluczem odpowiedzi. Moduł 1 otwiera test na start (12 pytań). Pod arkuszami w Module 12 jest quiz z arkusza 2025/26. W module powtórkowym są test próbny (35 pytań) i test końcowy (40 pytań).

Kolejność modułów

1. Organizm człowieka: tkanki i poziomy organizacji.
2. Odżywianie, witaminy i oddychanie.
3. Krew, krążenie i odporność.
4. Wydalanie, układ nerwowy, zmysły, ruch, skóra i rozmnażanie.
5. Homeostaza i zaburzenia hormonalne.
6. Schorzenia układów i profilaktyka.
7. Genetyka: DNA, cykl komórkowy, mitoza i mejoza.
8. Dziedziczenie, mutacje i choroby genetyczne.
9. Ewolucja.
10. Ekologia.
11. Ochrona przyrody, zanieczyszczenie atmosfery i zagrożenia różnorodności.
12. Arkusze III stopnia z poprzednich lat.

Na końcu jest moduł powtórkowy na ostatnie tygodnie przed konkursem.

Od czego zacząć

Przeczytaj dwie kolejne lekcje tego modułu. Pierwsza opisuje strukturę konkursu, termin i zakres III stopnia, druga mówi, jak powtarzać treści II stopnia. Potem zacznij Moduł 1. Materiału jest dużo, więc rozłóż go na tygodnie: moduły o człowieku (1–6) to mniej więcej połowa kursu. Moduły możesz przerabiać w swoim tempie, ale arkuszy z Modułu 12 nie zostawiaj na ostatni tydzień. Powodzenia!